تاریخ امروز:۱ مهر ۱۴۰۰

فرش دستباف ایرانی

زبان‌های مشترکی بین مردم وجود دارد که همه‌ی مردم جهان می‌توانند آن را بفهمند و درک کنند. یکی از این زبان‌ها، زبان هنر است. هنر زبانیست که هر ملت و فرهنگی می‌تواند با استفاده از آن، حرفش را به جهانیان بزند؛ فارغ از اینکه چه رابطه‌ی سیاسی و اقتصادی‌ای با بقیه‌ی کشورها وجود دارد. یکی از اصلی‌ترین جلوه‌های هنر هر کشوری، صنایع دستی آن کشور است. صنایع دستی بین ملت‌های مختلف از قبل وجود داشته است. مردم اقسانقاط جهان، با استفاده از صنایع دستی هم فرهنگ خود را صادر می‌کنند و هم از آن راه کسب درآمد می‌کنند. تنوع صنایع دستی ایرانی به حدی زیاد است که در یک نوشته‌ی کوتاه نمی‌توانیم به معرفی همه‌ی آن‌ها بپردازیم. از میناکاری و معرق‌کاری گرفته تا تذهیب و مینیاتور؛ از خطاطی گرفته تا خاتم‌کاری؛ تنوع این آثار به حدی است که هر سلیقه‌ای را راضی می‌نماید.

از شناخته‌شده‌ترین صنایع دستی کشورمان، فرش‌های دستباف هستند. به هر کجای جهان که سفر کنید و با فردی صحبت کنید که کمی دانش از صنعت فرش داشته باشد، می‌توانید مطمئن باشید فرش ایران را می‌شناسد. معروف‌ترین فرش‌های ایران در شهرهای قم و نایین و تبریز و… بافته می‌شوند.

قدمت فرش ایرانی:

قدمت فرش ایرانی به قبل میلاد مسیح باز می‌گردد. مورخی یونانی به نام گزنفون که حدود چهارصد سال قبل از میلاد زندگی می‌کرده است در نوشته‌هایش به قالیچه‌ای نرم اشاره می‌کند که ایرانیان «زیر بسترشان می‌گسترده‌اند». از فرش‌های ایرانی قبل از اسلام اطلاعات زیادی در دسترس نیست. تاریخچه‌ی فرش کلاسیک ایران از دوران صفویه آغاز می‌شود و از این دوران است که صنعت فرش در ایران توسعه پیدا کرده. رونق صادرات فرش ایرانی را هم به زمان فتحعلی شاه نسبت داده‌اند.

 

معروف‌ترین فرش‌های ایرانی:

فرش‌های ایرانی انواع مختلفی دارد و هرکدام از مناطق کشورمان طراحی و رنگبندی مخصوص به خودش را در ساخت فرش دارد. در اینجا به چند مورد از بهترین و معروف‌ترین فرش‌های ایرانی اشاره می‌کنیم.

 

فرش تبریز:

شورای جهانی صنایع دستی، تبریز را شهر جهانی بافت فرش نامیده است. در بازار فرش جهان، فرش این شهر از شهرت و اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. احتمالا یکی از دلایل اصلی این شهرت، تابلوفرش‌های تبریزی باشد. تنوع و زیبایی تابلوفرش‌های تبریزی به حدی زیاد است که ممکن است در نگاه اول نتوانید تشخیص بدهید که به یک تابلوی نقاشی نگاه می‌کنید یا یک فرش دستباف. نوع بافت و جریان ساخت فرش‌های تبریزی به هنرمندان فرش‌باف این شهر اجازه‌ی نوآوری‌های متعددی می‌دهد. مثلا فرش‌باف‌های تبریزی برای ایجاد عمق و سایه‌روشن از رنگ‌های گرم و سرد استفاده می‌کنند. شکل‌های به کار رفته در این فرش‌ها شامل مناظر طبیعی، طرح‌های انتزاعی و چهره‌نگاری است. با این تنوع رنگ و طرح، تقریبا همه‌ی سلیقه‌ها پوشش داده می‌شود.

 

فرش قم:

فرش ابریشمی قم به علت استفاده از ابریشم طبیعی و با کیفیت، ظرافت بی‌اندازه زیادی دارد. حدود صد سال است که صنعت فرش در این شهر به شکل امروزیش در آمده و با گذشت زمان به یکی از کالاهای صادراتی تبدیل شده است. استفاده از ابریشم مرغوب باعث شده قیمت این فرش‌ها بالا باشد و از آن‌ها به عنوان یک کالای لوکس یاد شود. در حدی فرش‌های قم با ارزش هستند که رئیس جمهور کشورمان در جریان سفر اخیر نخست وزیر ژاپن به ایران، یک تخته قالی ابریشمی به او هدیه داد. جالب است بدانید که در بافت این تخته فرش بیش از ۴۰ میلیون گره وجود دارد.

شیوه‌ی قیمت‌گذاری روی فرش قم در این شهر کاملا منصفانه است و شورای مزد وظیفه‌ی این را بر عهده دارد که مطمئن شود حقی از بافندگان و تولیدکنندگان فرش ضایع نمی‌شود. همه‌ی این مسائل در کنار هم باعث گشته که فرش ابریشم به یکی از صنایع دستی مهم قم و ایران تبدیل شود.

فرش نایین:

حدود صد سال پیش، میرزا جلال خان پیرزاده با هزینه‌ی خود کلاس قالی‌بافی تشکیل داد و باعث شکل‌گیری و پیشرفت صنعت قالی‌بافی در شهر نایین شد. این صنعت تا جایی پیشرفت کرده که امروزه شهر نایین به یکی از تولیدکنندگان مهم فرش در ایران تبدیل شده است. ظرافت فرش نایین بسیار بالاست؛ یکی از دلایل این ظرافت، نوع بافته شدن این نوع فرش است. فرش نایین با گره‌ی سنه بافته می‌شود و در بعضی مواقع تعداد گره‌های این فرش به یک میلیون گره در متر مربع می‌رسد. رنگ‌بندی منحصر به فرد در کنار طرح‌های به کار رفته در آن باعث شده فرش نایین در بازار فرش اهمیت و شخصیت خاصی داشته باشد و به راحتی قابل تشخیص است.

 

گبه‌ی عشایر:

نوع و شرایط زندگی عشایری باعث شده که گبه به یکی از صنایع دستی مهم این مردم تبدیل شود. گبه به قالیچه‌های با پرز بلند می‌گویند و آن را قالیچه خرسک هم می‌نامند. عشایر مختلف طرح‌های مخصوص به خودشان را دارند. استان فارس که محل زندگی تعداد زیادی از عشایر است به عنوان مرکز گبه‌ی ایران شناخته می‌شود. گبه‌ها به علت سایز کوچک و پرزهای بلندی که دارند، به گزینه‌های مناسبی برای استفاده‌ی خانگی تبدیل شده‌اند. خیلی از خانواده‌های ایرانی در این روزها به جای فرش مدرن از گبه استفاده می‌کنند.

 

پایان:

صنایع دستی هر کشوری جدا از آشنایی با فرهنگ و هنر و آداب آنها بسیار در اقتصاد آن کشور نیز تاثیر دارد. افراد مختلف از اقسانقاط مختلف کشور می‌توانند با تولید و فروش صنایع دستی مخصوص محل زندگیشان، درآمد به دست بیاورند و کسب و کارشان خود را گسترش بدهند.

اکثر خانواده‌های ایرانی در خانه‌هایشان از فرش استفاده می‌کنند. فرقی نمی‌کند که دنبال چه فرشی باشند، فرش با طرح سنتی ایرانی – اسلامی یا فرش مدرن، فرش دستباف یا فرش ماشینی، هر سلیقه‌ای داشته باشند می‌توانند در بازار فرش ایران، فرشی مناسب سلیقه‌یشان پیدا کنند. در آرکوب شرایطی فراهم شده که به افراد اجازه می‌دهد به طور مستقیم با تولیدکنندگان صنایع دستی در ارتباط باشند. فرقی نمی‌کند که تولیدکننده در کجای کشور زندگی می‌کند. از طریق آرکوب این امکان وجود دارد که تولیدکننده‌ی صنایع دستی آثارش را در معرض دید بگذارد و مصرف‌کننده‌ی آن، بدون واسطه با تولیدکننده ارتباط برقرار کند.

اشتراک‌گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *